ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಇಂಚೆನೆ ಸುಮಾರ್ ಪುರಾಣಲೆಡ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಖಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ನಾಗರಖಂಡ, ಮಲೆಯಾಚಲ, ಮಧುವಂಕನಾಡು, ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಅಗಸ್ತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪುನವು ಐತಿಹ್ಯ.
ಈ ಮಲೆಯಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಡ್ ” ಕನಕಾಂಬ ” ಪನ್ಪುನ ಶಕ್ತಿ ದೇವಿನ ಮೂಲ ಸಾನಿಧ್ಯಡ್ ತೀರ್ಥರೂಪಿಣಿಯಾದ್ ಪರಪುನ ತುದೆನೇ ” ಕಪಿಲಾ ತುದೆ ” , ಈ ತುದೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕ್ ದ ಕುದುರೆಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಈ ತುದೆ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಪುಟ್ಟುದು ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಪರಪುನ ತುಂಗಾ ತುದೆನ್ ಸೇರುಂಡು. ಈ ತುದೆತ ದಂಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ತಿಕ್ಕುನ ಬ್ರಹ್ಮವನಲೆಡ್ ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಅಶ್ವಗುಂಡೇಶ್ವರ, ಕಪಿಲೇಶ್ವರ ಇಂಚ ಸುಮಾರ್ ಶಿವಾಲಯಲು ಅಸ್ತಿತ್ವಡ್ ಉಂಡು. ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿ ಬೊಕ್ಕ ರೇಣುಕಾದೇವಿನ ಮಗೆ ಪರಶುರಾಮೆರ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಭಾರ್ಗವ ರಾಮೆರ್ ಅಪ್ಪೆನ್ ಕೆರಿನ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗಾದ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಪಿಲತೀರ್ಥಡ್ ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದೊಟ್ಟಿಗೆ ಅಮ್ಮನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಗಲಸಿನ ಪರಶು ( ಕೊಡಲಿ ) ನ್ ದೆಕ್ ದ್, ಶುದ್ಧ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಶಿವಲಿಂಗ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೂಜೆ ಮಲ್ತಿನ ಬಗೆಟ್ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಕಾಲಘಟ್ಟಡ್ ಭಗವತ್ಪಾದೆರಾಯಿನ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರೆನ ಶಿಷ್ಯರಾಯಿನ ಕಪಿಲ ಮಹಾಮುನಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹಾಮುನಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಶಿವಾರ್ಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಈಶ್ವರನ್ ” ಕಪಿಲೇಶ್ವರ ” ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ನೆನ್ ತೆರಿನ ಕೆಳದಿ ಅರಸೆರ್, ಜೈನ ಸಾಮಂತೆರ್ ಮುಲ್ಪ ಶಿವಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್,ಪೂ ಪೂಜನೆ ಸುರು ಮಲ್ದೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಪನ್ಪಿಲೆಕ ಮುಲ್ಪ ನೂದೆರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ ವರ್ಷಲೆರ್ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇಪ್ಪುನ ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭಡ್ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ, ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರ ದೇವೆರೆನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿ ಗೋಚರ ಆತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಸ್ವಚ್ಛತೆದ ಉತ್ಖನದ ಪೊರ್ತುಡು ಪಾಣಿಪೀಠ, ನಾಗರಕಲ್ಲುಲು,ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಲ್ಯದ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಲು ಗೋಚರ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರಕೃತಿದ ವಿಕೋಪಗ್ ತಿಕೊಂದು ದೇವಲ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶ ಆದ್, ಒವ್ವೇ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆವಂದೆ ನಾಶ ಆದ್, ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಒರಿತ್ಂಡ್. ಸದರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷಲ ಎಳ್ಳಾಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಜಾತ್ರೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಆ ದಿನ ಕೈತಲ್ ದ ಬೊಕ್ಕ ಪರವೂರುದ ಭಕ್ತೆರ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಬತ್ ದ್ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವೆರೆನ ಸಾನಿಧ್ಯಡ್ ಪೂಜೆ ಸಂದಾದ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆಡ್ ವನಸ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಕೃತಾರ್ಥರಾವೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲ ಶಿವರಾತ್ರಿದಾನಿ ಇಸೇಸ ಪೂಜೆ, ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ರಾತ್ರೆಡ್ ಭಜನೆ, ಸಂಕೀರ್ತನೆ ಮಾನದಾನಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಲೇಸ್ ನಡತೊಂದು ಬರೊಂದು ಉಂಡು.
pallavi shetty