ಬೊಲ್ತೇರ್ : ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪುದರ್ನ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿನ ‘ಕುಡ್ಲ’ದ ಪುದರ್‌ಡ್ ‘ಕುಡ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆ ” ಪಂಡ್‌ದ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ತುಳು ಪೊರ್ಂಬಾಟಗಾರೆ, ಸಮಾಜಸೇವಕೆ, ತುಳುನಾಡ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಶೈಲೇಶ್ ಆರ್. ಜೆ ಮೇರ್ ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಲಾಯಿನ ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮೆರೆಗ್ ಓಲೆ ಬರೆದ್ ಬಿನ್ನಾಪು ಮಲ್ದೆರ್.
ದ.ಕ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡಾಯಿ ಗಡಿಟ್ ಆಕಾಶದ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆದ್ ಮಲ್ಲ ದಯಿ-ಮರಮಟ್ಟ್‌ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ದವಾದುಪ್ಪುನ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಕಣಿಕ್ಲೆನ ಮುಕೇನ ಪನಿ ಪನಿ ಬರ್ಸದ ನೀರ್ ಚಿಲ್ಮೆ ಆದ್, ತೋಡುಲಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಂಚಿ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಬೂರುನ ಬರ್ಸದ ಪನಿಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಸುದೆಕುಲಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಡಲ್‌ದಂಚಿ ಪರತ್ ಪೋಪಿನ ಸೋಮಾವತಿ ಹೊಳೆ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಹೊಳೆ, ನೆರಿಯ ಹೊಳೆ, ಶಿಶಿಲ ಹೊಳೆ, ಕೆಂಪು ಹೊಳೆ, ಕುಮಾರಧಾರ ಸುದೆ, ನೇತ್ರಾವತಿ, ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆಕುಲಾದ್ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬರ್ಸದ ನೀರ್, ಕಡಲ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಪುಂಡು. ನೇತ್ರಾವತಿ ಬೊಕ್ಕ ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆಕುಲು ಅಂಚನೆ ಸಮುದ್ರ ಕೂಡುನ ಜಾಗೊನು ನಮಕ್ ದುಂಬುದಕುಲು ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೆರ್. ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಸುದೆಕುಲು ಕಡಲ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೂಡುನೆನ್, ಸಂಗಮ ಆಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊನು ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪನ್ಪೆರ್. ನಾಗರಿಕತೆಲು ಬುಳೆದಿನಿ ಸುದೆಕುಲೆನ ಬರಿಟ್. ತುಳುವ ನಾಗರಿಕತೆದ ಉದಿಪುದೊಟ್ಟುಗು ಉದಿತ್ ಬತ್ತಿನ ಪುದರ್ ‘ಕುಡ್ಲ’, ತುಳು ಬಾಸೆದ ಉದಿಪುದೊಟ್ಟುಗು ಬುಳೆದಿನ ಪುದರ್ ‘ಕುಡ್ಲ’. ತುಳುವ ನಾಗರಿಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬಾಸೆ ಏತ್ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುಂಡೊ, ಆತೆ ಪ್ರಾಚೀನವಾಯಿನ ಪುದರ್ ‘ಕುಡ್ಲ’. ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆ ಅಂಚನೆ ಕಡಲ್ ಸೇರುನ ಜಾಗೆಡ್ ಬುಳೆದಿನ ಊರು, ಪಟ್ಟಣ, ನಗರ, ಮಹಾನಗರನೇ ‘ಕುಡ್ಲ’. ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜೀವಜಲ ಪರಪುನ ನರನಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು. ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಜೀವ ಜಲದೊಟ್ಟುಗು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾವುಂಡು. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ತುಳು ಪ್ರಾಂತದ ಜನಕುಲು ಈ ಮಹಾನಗರೊನು ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪಂಡ್‌ದೇ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇಶ-ವಿದೇಶದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ನೆಲೆಸಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜನಕುಲು ತನ್ಕ್ಲೆನ್ “ಕುಡ್ಲದಾಯೆ” ಪಂಡ್‌ದೇ ಪರಿಚಯ ಮನ್ತೊನುವೆರ್. ಕಡೆಕ್ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪುದರ್ನ್ ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬದಲ್ ಮನ್ಪೊಡು ಅಂಚನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪುದರ್ನ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿನ ‘ಕುಡ್ಲ’ದ ಪುದರ್‌ಡ್ ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬದಲ್ ಮನ್ಪೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಬಿನ್ನಾಪು ಮಲ್ದೆರ್.
ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಉಪ್ಪಡ್, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಉಪ್ಪಡ್ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಲೆಪ್ಪುನವು ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪಂಡ್‌ದ್. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೊಡ್ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಲೆಪ್ಪುನ ಪುದರ್ ‘ಕುಡ್ಲ’ನೇ ಅಂತಿಮ ಪುದರ್ ಆವಡ್ ಮಹಾ ನಗರೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನ ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ’ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರೆನ ‘ಕಿನಾರ’ಡ್ದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ‘ಕೆನಾರ’ ಆದ್, ದುಂಬುಗು ‘ಸೌತ್ ಕೆನಾರ’ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ’ ಆದ್ ಅರ್ಥ ದಾಂತೆ ರೂಪಾಂತರ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಪುದರ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರೆನ ಆಕ್ರಮಣ, ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ದಾಸ್ಯ, ಪ್ರಾಂತದ ಜನಕುಲೆನ ಗುಲಾಮಗಿರಿನ್ ತೋಜಾವುಂಡು.
ತಮಿಳೆರ್ ತನಕ್ಲೆನ ಅಸ್ಮಿತೆದ ನಗರೊನು ‘ಮದ್ರಾಸ್’ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ‘ಚೆನ್ನೈ’ ಪುದರ್‌ಗ್ ಬದಲ್ ಮನ್ತೊಂದೆರ್. ಮರಾಠಿಲು ತನಕ್ಲೆನ ಅಸ್ಮಿತೆದ ನಗರೊನು ‘ಬಾಂಬೆ’ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ‘ಮುಂಬೈ’ ಪುದರ್‌ಗ್ ಬದಲ್ ಮನ್ತೊಂದೆರ್. ಅಂಚನೆ ತುಳುವರೆನ ಅಸ್ಮಿತೆದ ನಗರೊನು ‘ಮಂಗಳೂರು’ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪುದರ್‌ಗ್ ಬದಲ್ ಮನ್ಪೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ವಿನಂತಿ ಮನ್ತೊನುವಾ. ಅಂಚೆನೆ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿನ ‘ಕುಡ್ಲ’ ಪುದರ್ನ್ ದೀವೊಡು ಪಂದ್ ಶೈಲೇಶ್ ಆರ್.ಜೆ. ಬಿನ್ನಾಪು ಮಲ್ದೆರ್.