ತುಳುನಾಡ್ದ್‍ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಕೆಡ್ಡಸ ಪಂಡ, ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ವರ್ಸೊಗೊರ ಮದಿಮಲಾಪಿನಿ ದಿನ. ಪೇಂಟೆದ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಪರ್ಬೊದ ಒಂಚೂರು ಗಾಲಿಲಾ ತಾಗ್‌ದ್‌ಜಿ. ಕೆಡ್ಡಸ ಪಂಡ ದಾದ ಪಂಡ್‌ದ್ ಕೇನುನ ಸ್ಥಿತಿ ಅಲ್ಪ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಹಳ್ಳಿದ ಜನೊಕುಲು ಇನಿಕ್‌ಲಾ ಈ ಪರ್ಬೊದ ಕಮ್ಮೆನೊನು ಒಂತೆ ಆಂಡಲಾ ಒರಿತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ಅಯಿಟ್‌ಲಾ ಮೂಡಾಯಿ, ತೆನ್ಕಾಯಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನಾತ್ ಕೆಡ್ಡಸೊದ ಪೊಲಬು ಬಡೆಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಇಜ್ಜಿಂದೇ ಪನೊಲಿ.
ಬಹುಷಃ ನಮ್ಮ ನಾಡ್‌ದ ಬೇತೆ ವಾ ಕಡೆಟ್ಲಾ ಕೆಡ್ಡಸದಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರ್ಬೊ ಇಜ್ಜಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊನ್ನಿ ತಿಂಗೊಲು ಅಕೇರಿದಾನಿ ಈ ಪರ್ಬನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಕ್ರಮೊ ಎಂಚ ಪಂಡ ದುಂಬುನಾನಿ ಜಾಲ್‍ಗ್ ಅಂಬಿ ಅಡಿತ್ದ್ ಶುದ್ದ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆದ ಕೈತಲ್ ಮಡಲ್‌ದ ಮದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನುಲಯಿ ಉರುಟುಗು ಸೇಡಿದ ಗೆರೆ ಪಾಡುವೆರ್ ಮನದಾನಿ ಅಯಿತ ನಡುಟೊಂಜಿ ಮಣೆ ದೀದ್ ತುಡರ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಕುಡು ಅರಿ ಪೊಗ್ತ್‌ದ್ ಗೋಂಟು ತಾರಾಯಿ ಬೆಲ್ಲದೊಟ್ಟುಗು ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಬಳಸುವೆರ್ ಈ ಕ್ರಮೊಕು ಸೂತಿಗಾದ್ ಕುಲ್ದಿನ ಭೂಮಿಯಪ್ಪೆಗ್ ನೆನ್ಯರಿ ಬಳಸುನಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸುರುತಾನಿ ಮಲ್ಲ ವಿಶೇಷತೆ ಇಜ್ಜಂಡಲ ಇಲ್ಲದ ಪೊಂಜೊನಕುಲು ತರೆಕ್ಕ್ ಮೈಕ್ ಮೀದ್ ತೊಲಸೆಟ್ಯೆದಲ್ಪ ಗಿಂಡೆಡ್ ನೀರ್, ಕತ್ತಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಸೀಗೆ, ಮಂಜೊಲ್, ಪೇರ್ ದೀದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯೊಡು. ಮನದಾನಿಲ ಇಂಚನೆ ನಡಪುಂಡು. ಆನಿ ಇಲ್ಲದಕುಲು ನುರ್ಗೆ, ಬದನೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ನುರ್ಗೆ, ಬದನೆ ಫಲ ಸಂಕೇತದ ನಂಬೊಲಿಗೆ. ಸೂತಿಗಾದ್ ಕುಲ್ದಿನ ಭೂಮಿಯಪ್ಪೆಗ್ ಇನಿಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಭೂಮಿಗ್ ನಾಯೆರ್ ಕುತ್ತುಜಿ, ಕತ್ತಿ ದೀಪುಜಿ. ಕೃಷಿತ್ತ ವಾ ಕೆಲಸಲಾ ಮಲ್ಪರೆ ಇಜ್ಜಿ. ಅಕೇರಿದಾನಿ ನೀರ್, ಪೇರ್, ಎಣ್ಣೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬುಡ್ದು, ಸೀಗೆ ಮಂಜೊಲು ಪಾಡ್ದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯುವೆರ್. ಪಂಡ ಭೂಮ್ಯಪ್ಪೆ ನೀರ್ ಮೀದ್ ಮಯಿಲೆ ಮಾತ್‌ದ್ ಸುದ್ಧ ಆಯೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತೊ.
ಮೂಜೆನಾನಿ ಭೂಮಿಯಪ್ಪೆ ಮೀದ್ ಬರ್ಪಿನ ದಿನ. ಅನಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದ ಸುತ್ತಲೋ ಅಂಬಿ ಅಡಿತ್ದ್ ಸುದ್ಧ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಅಯಿನಾ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಕೂಲಿ ದೇಕ್ಕರ ಮಜಿ, ತರೆಕ್ಕ್ ಎಣ್ಣೆ, ಮೀಪಿ ನೀರ್‌ಗ್ ಮಂಜೊಲುದಾ ಕೊಂಬು, ತಪಲೆಡ್ ತರೊಲಿ, ಬಾಲ್ದಿಡ್ ನೀರ್, ತರೆ ಬಾರ್ಯೆರೆ ಬಾರ್ಪನೆ, ಬರ್ಚನೆ ಮೊನೆ ತುಯರ ಕನ್ನಡಿ ದಿಪೇರ್. ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್‌ಗ್ ಮೂಜಿ ಕಡಿಕೆದ ಕೊಡಿ ಮುರ್ಕಾದ್ ಭೂಮಿಗ್ ಪೇರ್ ಬುಡ್ದು ಸಂಪೊತ್ತು, ಸಂತಾನದ ಫಲ ಕೊರ್ಲೆಂದ್ ಮಾತೆರ್ಲ ಕೈಮುಗಿದ್ ನಟ್ಟುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಉಲಯಿ ಪೋದು ಮೀದ್ ಬರ್ಪಿನ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮಣೆ ದೀದ್ ತುಡರ್ ಅರ್ಲಾದ್ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಪೇರಡ್ಯೆ, ಉರ್ದುದ ದೋಸೆ, ಪಾಯಸ, ಇಂಚ ಬಗೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ ಬಳಸ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಕೈಕೊಂದು ಬುಲೆ ಭಾಗ್ಯೊನು ಪೊಲಿ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ನುಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯಕುಲು, ಕಿರಿಯಕುಲು ಮಾತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಡ್ಡೆಸೊದ ವನಸ್ಸ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಗಮ್ಮತ್‍ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ನನ್ಯೇರಿ ಪ್ರಧಾನವಾಯಿನ ತೆನೆಸ್.
ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ್ ಕೆಡ್ಡಸ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಅವು ಬೊಕ್ಕ ಉಂತ್‌ಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಮಣ್ಣ್ ದ ಕಮ್ಮೆನ ಉಪ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಪಂಡ ಬಿಸು, ಕೆಡ್ಡಸ. ಉಂದು ಅಪ್ಪಟ ತುಳುವೆರೆನ ಪರ್ಬ. ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ಬೊ, ಅಷ್ಟೆಮಿ, ಚೌತಿ, ಮಾರ್ನೆಮಿ ಪೂರಾ ಬಜೀ ತುಳುನಾಡ್‌ಗೇ ಸೀಮಿತವಾಯಿನ ಪರ್ಬೊಲು ಅತ್ತ್. ಅಂಚಾದ್ ನಮ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪರ್ಬೊಲಾಯಿನ ಕೆಡ್ಡಸ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಸುನು ಒರಿಪೊಡು. ಅವು ಒರಿಯೊಡು ಪಂದಾಂಡ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆಚರಣೆ ಆಪಿನವು ಇತ್ತೆದ ಕಾಲದ ಅತ್ಯ. ಈ ಪರ್ಬೊಗು ಒಂಜಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ ಮಾತ್ರ ಅವು ಒರಿಯುಂಡು. ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಆಚರಣೆ ಇತ್ತೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೆಡ್ಡಸೊಗುಲಾ ಬರೊಡು. ಕೆಡ್ಡಸ ತುಳುವೆರೆನ ನಾಡಪರ್ಬೊ ಆಪಿನ ಕಾಲ ಬರಡ್ ಪನ್ಪಿನವ್ ಅಂಗಲಾಪು.
